به گزارش فرهنگ پذیری، در این نوشتار، نگاهی اجمالی بر مبادلات تجاری بین ایران و ارمنستان و حجم آن، روند افزایشی آن، دورنمای قابل تصور برای آن و همچنین اهمیت بحث مراودات بازرگانی بین دو کشور پرداخته و موضوعات و رخدادهای تجاری بین دو کشور در سال ۲۰۲۴ میلادی، به عنوان نقطه عطف در زمینه افزایش مبادلات بازرگانی بین دو کشور بررسی شده است. با توجه به روند تجارت و سیر بازرگانی بین ایران و ارمنستان، انتظار می‌رود که حضور گسترده‌تر بازرگانان و تولیدکنندگان ایرانی را در ارمنستان، طی سنوات آتی، شاهد باشیم که با توجه به حسن همجواری دو کشور دوست و همسایه، نویدبخش روابط گسترده‌تر و همه‌جانبه در سال‌های آینده خواهد بود که به آن هم اشاره شده است. 

ـ راهکارهای افزایش مبادلات تجاری میان ایران و ارمنستان در دفتر مرکزی «مرکز تجاری ایران در ارمنستان»

در این دیدار که «وحید کامرانی» مدیر اجرایی مرکز تجاری ایران در ارمنستان، «مصطفی روانسالار» مسئول دفتر ارمنستان این مرکز، «آرا گالستیان» مشاور ارشد بازرگانی و «آندره گالستیان» مشاور ارشد توسعه بازار، حضور داشتند؛ بحث‌های گوناگونی در زمینه حضور فعال‌تر شرکت‌های تولیدی و تجاری ایران در ارمنستان، به انجام رسید. در این جلسه، در زمینه توانمندی‌های اقتصادی ایران و ارمنستان و حسن استفاده از این توانمندی‌ها برای رشد و گسترش مباحث تجاری بین دو کشور نیز تبادل نظرهای خوبی صورت پذیرفت.

در این نشست که بیش از دو ساعت به طول انجامید و در دفتر مرکزی «مرکز تجاری ایران در ارمنستان» که در تهران قرار دارد، برگزار شد، مدیر اجرایی مرکز تجاری در مورد برنامه‌‌ریزی‌های صورت گرفته برای مرکز، توضیحات مبسوطی ارائه نمود و مسئول دفتر ارمنستان نیز در مورد کارهای انجام شده و فعالیت‌های صورت گرفته تا کنون، موارد متعددی را بیان کرد. مشاور ارشد بازرگانی در طی این دیدار در مورد تراز تجاری دو کشور در گذشته و در حال حاضر، توضیحات مفیدی را ارائه نمود و در زمینه دورنمای آن و پیش‌بینی‌های موجود، مطالب سودمندی را بیان کرد. مشاور ارشد توسعه بازار نیز در زمینه چگونگی توسعه و گسترش بیش از پیش و روزافزون فعالیت‌های شرکت‌های تولیدی و بازرگانی ایرانی در ارمنستان در بسترهای موجود و در بسترهای متصور آتی، توضیحاتی را به صورت مبسوط، ارائه نمود و در زمینه فعالیت‌های گوناگون تولیدی و تجاری که اولویت بالاتر و پتانسیل بیشتری برای فعالیت در ارمنستان دارند، موارد مفیدی را به صورت مشروح، بیان نمود. در پایان این نشست، جمع‌بندی مناسبی از صحبت‌های انجام شده، صورت پذیرفت و قرار شد تا تبادل نظرها در آینده نیز انجام شود و جلسات مشورتی ادامه یابد.

ـ مرکز تجاری ایران در ارمنستان

این مرکز، بزرگ‌ترین مرکز تجاری ایران در خارج از کشور است که حدود سه ماه از افتتاح آن می‌گذرد و استقبال خوبی از آن شده است؛ به نظر می‌رسد که این مرکز، تاثیرگذاری چشمگیری در افزایش مبادلات تجاری بین ایران و ارمنستان در آینده نزدیک، داشته باشد.

این مرکز در طی این مدت، سعی نموده تا از مشاوره‌های افراد مجرب و دارای سابقه درخشان در زمینه بازرگانی بین دو کشور، به نحو احسن، استفاده نماید و به همین علت نیز جلسه مفصل مشورتی با برادران گالستیان که از مشاوران خوب و شناخته‌شده کشور در زمینه بازرگانی و توسعه بازار هستند و تا کنون، شرکت‌های گوناگونی از ایران به کمک آنان توانسته‌اند با موفقیت، اقدام به تاسیس دفاتر خود در ارمنستان نمایند، برگزار نمود.

این دو برادر که بخشی از زندگی خود را وقف رشد و گسترش روابط تجاری دو کشور نموده‌اند، طی آبان‌ماه، بازدید جامعی از مرکز تجاری ایران در ارمنستان داشتند و از اینکه بزرگ‌ترین مرکز تجاری برون‌مرزی ایران در کشور دوست و همسایه «ارمنستان» به بهره‌برداری رسیده، ابراز خرسندی و رضایت بسیار نمودند.

بر اساس نظر آنان، امکان فعالیت‌های گسترده بازرگانی توسط این مرکز کاملا متصور است و پتانسیل‌های بالقوه تجاری فراوانی وجود دارند که با حسن استفاده از امکانات این مرکز، می‌توانند به صورت بالفعل درآیند و در خدمت رشد بیشتر اقتصادی دو کشور و افزایش مراودات تجاری آنان قرار گیرند.

«آرا گالستیان» و «آندره گالستیان» در طی ماه نوامبر سال جاری میلادی دیدارهای گوناگونی با «مهدی سبحانی» سفیر فوق‌العاده و تام‌الاختیار جمهوری اسلامی ایران در جمهوری ارمنستان، «سپیده اکبرپور تجریشی» رایزن بازرگانی سفارت جمهوری اسلامی ایران در این کشور، «سید غلامرضا موسوی» مدیر اجرایی بانک ملت شعبه ایروان، «نارک هواکیمیان» قائم‌مقام وزیر اقتصاد جمهوری ارمنستان، «آرمینه وارشامیان» مدیرکل صنایع سبک وزارت اقتصاد ارمنستان، «آرمینه ایسرایلیان» سرپرست اداره کل همکاری‌های بین‌المللی وزارت اقتصاد ارمنستان و «لیلیا گئورگیان» مشاور رئیس اطاق بازرگانی و صنایع جمهوری ارمنستان داشتند و در جلسات متعددی، با حضور فعالان اقتصادی و دست‌اندرکاران امور تجاری و تولیدی، در زمینه گسترش صادرات به ارمنستان و همچنین سرمایه‌گذاری در آن کشور، شرکت کردند؛ همچنین، بازدیدهای متعددی از کارخانه‌ها و مراکز تجاری ارمنستان داشتند. در طی این بازدیدها، متخصصانی از صنوف مختلف، حضور داشتند و به بحث و تبادل نظر در زمینه‌های مرتبط پرداختند.

ـ عدم وجود مشکلات اساسی و قرار نداشتن موانع جدی بر سر راه توسعه روابط تجاری دو کشور

«آندره گالستیان» در گفت‌و‌گویی در زمینه موانع موجود بر سر راه توسعه روابط تجاری و مبادلات بازرگانی بین دو کشور گفت: به صورت مشخص، هیچ مانع خاص و جدی برای توسعه و گسترش مبادلات تجاری و مراودات بازرگانی بین ایران و ارمنستان، وجود ندارد و عزم دو دولت و دو ملت بر توسعه تجارت بین دو کشور، قرار گرفته است؛ ذکر این نکته لازم است که گرچه مشکلات خاص و ویژه، در مورد کشور ارمنستان، وجود ندارند، اما دشواری‌هایی به صورت عمومی وجود دارند که در ارتباط با بحث‌های مربوط به تحریم‌های ایران است که این موارد، در زمینه تبادلات بازرگانی و مراودات تجاری با سایر کشورهای جهان نیز وجود دارند و جنبه اختصاصی برای انجام امور بازرگانی بین ایران با یک کشور خاص ندارند؛ و البته، این دشواری‌ها، مانع جدی برای تجارت با ارمنستان یا کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا نیستند؛ به گونه‌ای که در حال حاضر، شرکت‌های متعدد ایرانی در ارمنستان، فعال هستند و روز‌به‌روز بر تعداد این شرکت‌ها، افزوده می‌شوند و افتتاح بزرگ‌ترین مرکز تجاری برون‌مرزی ایران در ارمنستان نیز موید این مطلب است که موانع جدی یا مشکلات اساسی برای تجارت با ارمنستان، وجود ندارند.

ارمنستان، به سرعت در حال نوسازی زیرساخت‌های خود، به‌ویژه ارتباطات جاده‌ای است و پارلمان این کشور نیز در ماه نوامبر، توافق‌نامه تجارت آزاد بین ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا را تصویب نمود. لازم به ذکر است که «نارک هواکیمیان» قائم‌مقام وزیر اقتصاد جمهوری ارمنستان در سفری که در ماه نوامبر به ایران داشت، از بندر چابهار و زیرساخت‌های آن نیز بازدید به عمل آورد؛ در این سفر، چشم‌اندازهای توسعه همکاری‌ها متقابل بازرگانی بین دو کشور، مورد بررسی قرار گرفتند. توجه به این نکته، حائز اهمیت است که بیشتر صاحب‌نظران مباحث اقتصادی، بر این واقعیت، اتفاق نظر دارند که بازار ارمنستان، ظرفیت خوبی برای کالاهای ایرانی دارد و علاوه بر آن، با در نظر گرفتن عضویت این کشور دوست و همسایه در اتحادیه اقتصادی اوراسیا و با توجه به توافق‌نامه تجارت آزاد ایران با این اتحادیه اقتصادی، ارمنستان می‌تواند نقش بسیار مهمی برای دستیابی کشورمان به بازار کشورهای عضو این اتحادیه داشته باشد. ارمنستان، تنها کشور عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا است که با ایران، مرز زمینی دارد.

باید توجه داشت که فعالان اقتصادی ایرانی در ارمنستان و در سایر کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا، حضور دارند، با این وجود، ایران به لحاظ اقتصادی، هنوز به جایگاه شایسته و بایسته خود در این کشورها نرسیده است و جای کار فراوانی برای مروادات بازرگانی بیشتر وجود دارد که می‌تواند تاثیر مثبت و قابل توجهی در اقتصاد کشور داشته باشد و شاید به همین دلیل است که بزرگ‌ترین مرکز تجاری برون‌مرزی ایران، حدود سه ماه قبل، در ارمنستان افتتاح شد.

در حال حاضر، حجم مبادلات تجاری دو کشور، کمتر از یک میلیارد دلار در سال است اما افزایش مراودات تجاری و ارتقاء سطح بازرگانی بین دو کشور در حال پیگیری و اجرا می‌باشد، به گونه‌ای که هدف‌گذاری برای رسیدن به حجم مبادلات تجاری به میزان سه میلیارد دلار در سال، در دستور کار جدی مسئولان، بازرگانان، کارآفرینان، سرمایه‌گذاران، مشاوران بازرگانی و مشاوران توسعه بازار دو کشور قرار دارد. با توجه به رشد نسبتا سریع اقتصاد ارمنستان و پتانسیل‌های فراوان موجود در اقتصاد ایران، به نظر می‌رسد که حجم مبادلات تجاری بین دو کشور، می‌تواند از هدف‌گذاری سه میلیارد دلار نیز فراتر رود و در بلندمدت به حدود پنج میلیارد دلار برسد.

ـ اشتراکات فرهنگی و اجتماعی بین دو کشور و تاثیر آن بر مباحث اقتصادی

اشتراکات فراوان فرهنگی و اجتماعی میان ایران و ارمنستان و همچنین اعتماد متقابل دو ملت و دوستی موجود بین مردم ایران و مردم ارمنستان، می‌تواند در زمینه مراودات تجاری، موثر باشد. استفاده از ظرفیت‌های فراوان ایرانیان ارمنی نیز می‌تواند بسیار راهگشا، کارساز و اثربخش باشد. هموطنان ارمنی در طول تاریخ، خدمات موثر و فراوانی برای کشور به انجام رسانده‌اند و در حال حاضر نیز در زمینه‌های گوناگون، از جمله مباحث اقتصادی، در حال خدمت هستند و می‌توانند پل ارتباطی موثری بین ایران و ارمنستان و مردم دو کشور باشند.

هموطنان ارمنی می‌توانند باعث استحکام بیشتر پیوندهای تاریخی دو کشور باستانی و گسترش بیشتر پیوندهای اجتماعی مردم دو کشور همسایه شوند؛ به عبارت دیگر، می‌توانند ایرانی‌های و ارمنستانی‌ها را بیش از پیش به یکدیگر نزدیک سازند که طبیعتا تاثیر بسیار خوبی بر امور تجاری بین دو کشور و دو ملت نیز خواهد داشت و باعث شکوفایی بیشتر اقتصادی ایران و ارمنستان خواهد شد.

ـ تاکید مسئولان و مقامات ایران و ارمنستان برای حمایت همه‌جانبه از افزایش حجم بازرگانی دو کشور و استقبال از ارتقاء مراودات تجاری ایران و ارمنستان

«مهدی سبحانی» سفیر فوق‌العاده و تام‌الاختیار جمهوری اسلامی ایران در جمهوری ارمنستان، در دیدار اخیر خود با «آرا گالستیان» مشاور ارشد بازرگانی و «آندره گالستیان» مشاور ارشد توسعه بازار، ابراز داشت: سفارت ایران از حضور شرکت‌های ایرانی در ارمنستان، استقبال می‌کند و از فعالیت‌های تجاری آنان، حمایت می‌نماید؛ «سپیده اکبرپور تجریشی» رایزن بازرگانی سفارت جمهوری اسلامی ایران در ارمنستان نیز بیان نمود: سفارت، از گسترش روابط تجاری دو کشور، به صورت جدی و با تمام امکانات، حمایت می‌کند. «سید غلامرضا موسوی» مدیر اجرایی بانک ملت شعبه ایروان نیز ضمن اعلام آمادگی کامل بانک ملت برای همکاری با تجار و بازرگانان ایرانی، تصریح کرد: بانک ملت شعبه ایروان با کلیه امکانات موجود، آماده خدمات‌رسانی به شرکت‌های ایرانی فعال در ارمنستان است.

در دیدارها و جلسات انجام شده، «نارک هواکیمیان» قائم‌مقام وزیر اقتصاد جمهوری ارمنستان، ابراز داشت: جمهوری ارمنستان از کلیه برنامه‌ها و فعالیت‌هایی که در جهت گسترش مراودات تجاری بین جمهوری ارمنستان و جمهوری اسلامی ایران باشد، حمایت و از آنها استقبال می‌نماید؛ «آرمینه وارشامیان» مدیرکل صنایع سبک وزارت اقتصاد ارمنستان نیز بیان نمود: حضور شرکت‌های ایرانی در ارمنستان، می‌تواند تاثیر مثبتی بر اقتصاد دو کشور داشته باشد و وزات اقتصاد ارمنستان از حضور شرکت‌ها و فعالان اقتصادی ایرانی در ارمنستان، استقبال می‌نماید. «آرمینه ایسرایلیان» سرپرست اداره کل همکاری‌های بین‌المللی وزارت اقتصاد ارمنستان عنوان کرد: از گسترش بازرگانی بین دو کشور، خوشحال هستیم و برنامه‌‌ریزی‌های مربوط به این امر را به صورت فعال، پیگیری می‌کنیم. «لیلیا گئورگیان» مشاور رئیس اطاق بازرگانی و صنایع جمهوری ارمنستان نیز از حضور شرکت‌های ایرانی در ارمنستان، استقبال نمود و گفت: همکاری موثر و مطلوب شرکت‌های ارمنستانی با شرکت‌های ایرانی در برنامه کاری اطاق بازرگانی و صنایع جمهوری ارمنستان قرار دارد.

ـ آینده روشن مراودات و مبادلات بازرگانی و همکاری‌های اقتصادی ایران و ارمنستان

با توجه به موارد ذکر شده، آینده روشنی برای انجام فعالیت‌های تجاری بین ایران و ارمنستان و از آن طریق، با کلیه کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا، وجود دارد و با برنامه‌ریزی‌های انجام شده، تاثیرات مثبت آن بر اقتصاد کشور، مشهود خواهد بود. پیگیری کامل موارد برنامه‌ریزی شده و هدف‌گذاری‌های صورت پذیرفته و همچنین دریافت مشاوره‌های مستمر از افراد متخصص، می‌تواند در نیل به اهداف در کوتاه‌ترین زمان ممکن، موثر باشد.

انتهای پیام/ محمد حسن اسدی طاری